Bijna 500.000 weergaven en meer dan 13.000 klikken en interacties was de “tussentijdse opbrengst” van een artikel uit de Volkskrant dat VisieScope een half jaar geleden op LinkedIn plaatste.

Verbazingwekkend. Het artikel had de prikkelende titel ‘Schaf het beoordelingsgesprek af’. Uit de vele reacties blijkt dat beoordelingsgesprekken tegenwoordig klaarblijkelijk nog steeds, en te vaak, gaan over het verbeteren van aandachtspunten of zwaktes. Dit is jammer en vooral contraproductief. Niet alleen voor de beoordeelde of leidinggevende en zijn of haar afdeling, maar voor de gehele organisatie. De meesten van ons zullen deze beoordelingsmethodiek helaas uit eigen ervaring (her)kennen. Deze “old-school” methode is bekend onder de naam competentiemanagement en gaat er vanuit dat aandachtspunten of zwaktes zijn te verbeteren maar dit gaat ten koste van de talenten die iemand van nature goed beheerst.

Vanuit talenten en prestaties naar jezelf, een vriend of collega kijken oftewel vanuit wat we tegenwoordig positieve psychologie noemen levert veel meer op. Deze “new-school” methode wordt talentmanagement genoemd en gaat over het ontwikkelen van datgene waar iemand juist goed in is en energie van krijgt en tegelijkertijd slechts managen waar iemand minder goed in is.

Deze positieve kijk op iemand (en iemands persoonlijke ontwikkeling) is niet nieuw, maar is pas in het grote publieke domein doorgebroken rond de laatste eeuwwisseling. De baanbrekende Amerikaanse psycholoog Martin Seligman heeft vanaf de jaren zestig als een van de eerste in de breedte onderzoek gedaan naar positieve psychologie 1). Seligman begon als onderzoeker aan de universiteit van Pennsylvania echter met het ‘fenomeen van de Aangeleerde Hulpeloosheid’. Dit is een verschijnsel waarbij iemand is aangeleerd juist geen invloed te kunnen uitoefenen op wat hem of haar overkomt. Meer algemeen treedt aangeleerde hulpeloosheid op wanneer iemand geen adequate terugkoppeling krijgt over z’n eigen handelen. Letterlijke passiviteit is hiervan het uiteindelijke gevolg.

Een gemoedstoestand, die in de positieve psychologie centraal staat, wordt aangeduid met het begrip eudaimonia. Dit begrip kan worden omschreven als het zoeken naar gelukzaligheid, ook wel flow genoemd. Flow is een mentale toestand waarin een persoon volledig opgaat in zijn of haar bezigheden. Flow wordt gekenmerkt door op de betreffende acties gerichte energie en activiteit met daarbij een volledige betrokkenheid en een succesvolle uitvoering van de activiteit. De belangrijke theoreticus achter dit Flow-concept, en medegrondlegger van de positieve psychologie, is de Amerikaanse psycholoog Mihaly Csikszentmihalyi. Bekijk hier de interessante 18 minuten durende TED-presentatie van Mihaly Csikszentmihalyi over flow.

Over talenten zijn vele onderzoeken uitgevoerd en bibliotheekboeken vol geschreven. Maar wat zijn talenten eigenlijk? Talenten kun je visualiseren als de pilaren van iemands persoonlijkheid: wat je bent, wie je bent, je wezen, je zijn. Een soort gave waarop je op je best bent en op je best functioneert. Figuurlijk kun je zeggen dat talenten aan de “binnenkant” zitten en als je vanuit jouw binnenkant werkt, zijn jouw talenten voor anderen al snel duidelijk. Echter, het vreemde is dat talenten meestal niet duidelijk zijn voor jezelf. Als je bijvoorbeeld goed bent in rekenen, dan zie je dat zelf niet zo snel als talent. Waarschijnlijk vind je anderen daarentegen sloom in rekenen. Juist daarom heb je anderen nodig om te leren zien wat jouw talenten zijn. Eén talent heeft meerdere sterkten en zwakten. Je sterkten en zwakten zitten figuurlijk gezegd aan de “buitenkant”. Deze sterkten en zwakten zijn de manier waarop jou talenten zich uiten. Als jouw talent bijvoorbeeld is dat je gemakkelijk contact legt dan is waarschijnlijk een sterk punt van je dat je een groot netwerk hebt. Een zwak punt zou kunnen zijn dat je bang bent om plezier te missen.

Leven en werken vanuit je talenten kost geen energie, maar levert energie op. Vanuit de positieve flow leven en werken vanuit talenten geeft een mens voldoening. Zelfs is onomstotelijk aangetoond dat iemand langer en gelukkiger leeft als die vanuit zijn of haar talenten leeft en werkt.

Het is dus ten eerste van belang om te weten wat jouw grootste persoonlijke talenten zijn. Ten tweede is het belangrijk om te snappen hoe jij omgaat met jouw talenten en ten derde hoe jij die inzet en toepast.

1) Positieve psychologie: is een stroming binnen de psychologie en gaat over drie onderwerpen:

  1. positieve ervaringen die mensen kunnen hebben, zoals geluk, hoop en liefde
  2. positieve eigenschappen, zoals vitaliteit, doorzettingsvermogen en wijsheid
  3. positieve instituties oftewel manieren waarop instellingen een positief verschil kunnen maken binnen de maatschappij.

De positieve psychologie is een uitbreiding op de “traditionele” psychologie, die primair gericht is op het ontdekken en genezen van psychische problemen, het onderzoeken van storend gedrag en het behandelen van problemen (Bron: Wikipedia).